กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เร่งบูรณาการความร่วมมือกับ กสทช. NT และผู้ให้บริการเครือข่ายมือถือเอกชน เตรียมความพร้อมรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินระดับชาติ วางมาตรการป้องกันภัยคุกคามไซเบอร์ยุคใหม่ พร้อมดึงเทคโนโลยีดาวเทียมวงโคจรต่ำและการแชร์โครงข่ายร่วมกันมาเป็นแผนสำรอง เพื่อสร้างความมั่นใจว่าประชาชนและหน่วยงานรัฐจะยังคงติดต่อสื่อสารได้อย่างต่อเนื่องแม้เกิดวิกฤติขั้นรุนแรง
เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 ไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เป็นประธานการประชุมเตรียมความพร้อมรับมือสถานการณ์วิกฤติที่อาจกระทบต่อโครงข่ายสื่อสารโทรคมนาคม โดยมีนางสาวแนน บุณย์ธิดา สมชัย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ผู้แทนจากสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT รวมถึงผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่รายใหญ่อย่าง AIS และ True เข้าร่วมหารืออย่างพร้อมเพรียง
ไชยชนก เปิดเผยว่า ที่ประชุมได้ข้อสรุปร่วมกันในการจัดทำแผนเตรียมความพร้อมและซักซ้อมแนวทางปฏิบัติเพื่อรับมือเหตุฉุกเฉินระดับชาติ โดยมีสาระสำคัญอยู่ที่การกำหนดกลุ่มเป้าหมายที่มีความสำคัญเป็นอันดับแรก (Priority Sector) เพื่อจัดสรรการใช้งานอินเทอร์เน็ตอย่างมีประสิทธิภาพหากเกิดภาวะแบนด์วิดท์จำกัด รวมถึงการประเมินความเสี่ยงและวางแผนสำรองในกรณีที่เส้นทางเชื่อมต่อภาคพื้นดินซึ่งพาดผ่านประเทศเพื่อนบ้านถูกตัดขาดหรือถูกจำกัดการส่งผ่านข้อมูล (Traffic)
สำหรับมาตรการรับมือเชิงลึกของแต่ละหน่วยงานมีความคืบหน้าดังนี้
- กสทช. ได้ออกประกาศปรับปรุงประมวลแนวทางปฏิบัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ตั้งแต่วันที่ 28 ตุลาคม 2569 โดยเพิ่มข้อกำหนดการรับมือภัยคุกคามรูปแบบใหม่ ทั้งเทคโนโลยี AI, Quantum และระบบ Cloud ปัจจุบันอยู่ระหว่างการจัดตั้งศูนย์เฝ้าระวังภัยไซเบอร์เฉพาะด้านโทรคมนาคม (Telecom CERT) เพื่อทำงานร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) และค่ายมือถือตลอด 24 ชั่วโมง พร้อมกำชับให้ผู้ให้บริการอัปเดตแผนรับมือการโจมตีทางไซเบอร์ที่ใช้เทคโนโลยี AI
- บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT เตรียมนำระบบดาวเทียมวงโคจรต่ำ (LEO) เช่น OneWeb ร่วมกับดาวเทียมไทยคม 4, 6 และ 8 มาทำหน้าที่เป็นโครงข่ายสำรองฉุกเฉินและโครงข่ายเชื่อมโยงสัญญาณหลัก (Backhaul) เพื่อกระจายสัญญาณมือถือไปยังพื้นที่ห่างไกล พื้นที่ชายแดน หรือติดตั้งบนรถสื่อสารเคลื่อนที่ประจำศูนย์บัญชาการภัยพิบัติ นอกจากนี้ ยังเฝ้าระวังระบบเคเบิลใต้น้ำหลักของประเทศทั้ง 9 เส้นทาง และเตรียมซ้อมแผนรับมือสถานการณ์วิกฤติขั้นสูงสุด (Worst-Case Scenario) กรณีเคเบิลใต้น้ำเสียหายทั้งหมด ซึ่งต่อยอดมาจากแผนรับมือสถานการณ์ความไม่สงบในตะวันออกกลางเมื่อปีที่ผ่านมา
- AIS เตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติภายในประเทศด้วยการยกระดับความสูงของเสาสัญญาณ (Cell Site) เพิ่มระบบแบตเตอรี่สำรอง และเตรียมรถโมบายล์เคลื่อนที่ในพื้นที่เสี่ยงอุทกภัย พร้อมจัดหาเส้นทางเคเบิลใต้น้ำสำรองมากกว่า 1 เส้นทางที่หลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยงภัยสงคราม รวมถึงจัดตั้งทีมเฝ้าระวังโครงข่ายตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อสกัดกั้นการโจมตีทางไซเบอร์อย่าง DDoS ได้ทันทีโดยไม่กระทบต่อผู้ใช้งานทั่วไป
- True จัดทำแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (BCP) ที่ครอบคลุมทุกภาคส่วน ทั้งอินเทอร์เน็ตบ้าน เครือข่ายมือถือ ระบบออกอากาศ ศูนย์ข้อมูล (Data Center) คลังสินค้า และจุดบริการลูกค้า มีการทดสอบระบบเพื่อรับมือวิกฤติขั้นสูงสุดให้สามารถกู้คืนบริการได้รวดเร็วที่สุด และพร้อมเปิดศูนย์บัญชาการเหตุการณ์ (Incident Command) ซึ่งแบ่งสายงานบริหารออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ระดับผู้บริหารกำหนดทิศทาง ระดับศูนย์สั่งการ และระดับปฏิบัติการ
นอกจากนี้ ที่ประชุมยังเห็นพ้องในการใช้ระบบแชร์เสาสัญญาณและโครงข่ายร่วมกัน (National Roaming) ในภาวะวิกฤติระดับประเทศ โดยแบ่งออกเป็นแผนสำหรับหน่วยงานราชการ และแผนระบบสื่อสารสำหรับประชาชน ซึ่งมอบหมายให้ กสทช. เป็นแกนกลางหลักในการสื่อสารและให้คำแนะนำแก่ประชาชนเกี่ยวกับการลดการใช้งานหรือจัดลำดับความสำคัญของการใช้โทรศัพท์มือถือในยามฉุกเฉิน เพื่อลดความตื่นตระหนก พร้อมทั้งประสานงานร่วมกับกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) สกมช. และผู้ให้บริการเครือข่าย เพื่อนำแผน BCP ของทุกภาคส่วนมาซักซ้อมบูรณาการและจัดทำเป็นคู่มือปฏิบัติงานร่วมกันต่อไป
–Microsoft ล่มทั่วโลกนานกว่า 12 ชั่วโมง กระทบธุรกิจ และผู้ใช้งานหลายล้านคน
