เชียงใหม่และพื้นที่ภาคเหนือกำลังเผชิญกับวิกฤตฝุ่น PM 2.5 อย่างต่อเนื่อง ซึ่งไม่เพียงแต่กระทบต่อการใช้ชีวิต แต่ยังเป็นปัจจัยกระตุ้นสำคัญที่ทำให้สถิติผู้ป่วย “มะเร็งปอด” ในภูมิภาคนี้พุ่งสูงขึ้นอย่างน่ากังวล โดยเฉพาะในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายนที่ค่ามลพิษสูงเกินมาตรฐาน WHO หลายเท่าตัว ส่งผลให้แม้แต่กลุ่มผู้ไม่สูบบุหรี่ก็มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดเซลล์ปอดกลายพันธุ์
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ (NCI) คาดการณ์ว่าในปี 2568 จะพบผู้ป่วยมะเร็งรายใหม่เฉลี่ยวันละเกือบ 400 ราย โดยมะเร็งปอดครองแชมป์สาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 ซึ่งอุปสรรคสำคัญคือกว่า 85% ของผู้ป่วยมักตรวจพบในระยะลุกลามเนื่องจากระยะแรกไม่มีอาการแสดง
เพื่อรับมือกับวิกฤตนี้ ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกับ จอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน (ประเทศไทย) และ เอไอเอ ประเทศไทย จัดงานเสวนา “รู้ทันมะเร็งปอด ตรวจไว รักษาตรงจุด” มุ่งเน้นการใช้เทคโนโลยีคัดกรองเชิงรุกและการรักษาแบบบูรณาการเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตชาวเหนือ
นวัตกรรมคัดกรองเชิงรุก: จุดเปลี่ยนจากระยะลุกลามสู่ทางรอด
รศ.พญ. จันทิมา เอื้อตรงจิตต์ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านรังสีวินิจฉัย ระบุว่าการคัดกรองเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ โดยแนะนำให้กลุ่มเสี่ยงที่มีอายุ 50-80 ปี หรือผู้ที่สัมผัสฝุ่น PM 2.5 และควันบุหรี่เป็นประจำ เข้ารับการตรวจ Low-dose CT (เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ชนิดรังสีต่ำ) เป็นประจำทุกปี ซึ่งมีความแม่นยำสูงกว่าการเอกซเรย์ปกติและช่วยให้พบรอยโรคได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
ผ่าตัดส่องกล้อง-ยามุ่งเป้า: มาตรฐานใหม่การรักษา
เมื่อตรวจพบโรคในระยะแรก นวัตกรรมการรักษาในปัจจุบันช่วยเพิ่มโอกาสหายขาดได้สูงขึ้น โดย รศ.นพ. สมเจริญ แซ่เต็ง ศัลยแพทย์ทรวงอก เผยถึงประสิทธิภาพของ การผ่าตัดผ่านกล้อง (MIS) ที่ช่วยให้แผลมีขนาดเล็ก บาดเจ็บน้อย และฟื้นตัวได้ไว ซึ่งตอบโจทย์การใช้ชีวิตของผู้ป่วยในยุคปัจจุบัน
ขณะที่ ดร.พญ. ทรงภรณ์ โอฬารรัตนชัย อายุรแพทย์สาขามะเร็งวิทยา อธิบายเพิ่มเติมว่าสำหรับผู้ป่วยในระยะแพร่กระจาย การรักษาด้วย ยามุ่งเป้า (Targeted Therapy) ที่วิเคราะห์ตามความผิดปกติของยีนเฉพาะบุคคล จะช่วยทำลายเซลล์มะเร็งได้อย่างแม่นยำ ลดผลข้างเคียง และช่วยให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ทีมสหสาขาวิชาชีพและความมั่นคงทางสุขภาพ
หัวใจสำคัญของศูนย์ศรีพัฒน์ฯ คือการทำงานของทีมสหสาขาวิชาชีพ (Multidisciplinary Team) ที่ร่วมกันวางแผนรักษาแบบเฉพาะบุคคล นอกจากนี้ นพ. สมสกุล ศรีพิสุทธิ์ จากเอไอเอ ประเทศไทย ยังย้ำถึงการเตรียมความพร้อมด้านประกันสุขภาพ เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงนวัตกรรมการรักษาที่ทันสมัยได้โดยไร้กังวลเรื่องค่าใช้จ่าย
แม้ “มะเร็งปอด” จะเป็นภัยเงียบที่น่ากลัว แต่หากรู้เท่าทันปัจจัยเสี่ยง โดยเฉพาะมลภาวะ PM 2.5 และเข้ารับการคัดกรองด้วยเทคโนโลยีที่เหมาะสม การตรวจพบไวจะนำไปสู่โอกาสในการหายขาดและกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติอีกครั้ง
