มะเร็งตับไม่ได้เป็นโรคเฉพาะของผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์หนักเท่านั้น แต่กำลังกลายเป็นภัยเงียบใกล้ตัวของคนยุคใหม่ ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขระบุว่า มะเร็งตับเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 ของคนไทย โดยพบในผู้ชายเป็นอันดับ 1 และผู้หญิงเป็นอันดับ 4 ความน่ากังวลคือโรคนี้มักไม่แสดงอาการในระยะแรก ทำให้ผู้ป่วยส่วนใหญ่รู้ตัวเมื่อเข้าสู่ระยะรุนแรงแล้ว
พญ.สาวินี จิริยะสิน แพทย์เฉพาะทางอายุรศาสตร์โรคระบบทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลวิมุต พหลโยธิน อธิบายว่า มะเร็งตับเกิดจากเซลล์ตับกลายพันธุ์และแบ่งตัวผิดปกติจนกลายเป็นก้อนเนื้องอก ซึ่งมักพบในผู้ช่วงอายุ 50–70 ปี เนื่องจากโรคนี้ใช้เวลาสะสมจากการอักเสบเรื้อรัง โดยผู้ชายมีความเสี่ยงมากกว่าผู้หญิง 2–3 เท่า เนื่องจากมีอัตราการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ แนวโน้มการดื่มแอลกอฮอล์ที่สูงกว่า รวมถึงปัจจัยทางฮอร์โมนเพศชายที่อาจกระตุ้นเซลล์มะเร็ง
นอกจากไวรัสตับอักเสบบีและซี ตับแข็ง โรคทางพันธุกรรม และสารอะฟลาท็อกซินจากอาหารขึ้นราแล้ว ปัจจุบันพบว่า “ภาวะไขมันพอกตับจากเมตาบอลิก (MASLD)” เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้คนอายุน้อยเป็นมะเร็งตับมากขึ้น ซึ่งสัมพันธ์กับโรคยอดฮิตของคนเมือง เช่น โรคอ้วน เบาหวาน ภาวะลงพุง พฤติกรรมการบริโภคของหวาน อาหารแปรรูป และการขาดการออกกำลังกาย
เนื่องจากมะเร็งตับระยะแรกมักไม่แสดงอาการและมักตรวจพบโดยบังเอิญ แพทย์จึงแนะนำให้กลุ่มเสี่ยงเข้ารับการตรวจคัดกรองทุก 6 เดือนโดยไม่ต้องรอให้มีอาการ เพราะการตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกมีโอกาสรักษาให้หายขาดได้สูง ในทางตรงกันข้าม หากเริ่มมีอาการบ่งชี้ เช่น เบื่ออาหาร น้ำหนักลดผิดปกติ คลำเจอก้อนหรือปวดบริเวณชายโครงขวา ตัวเหลือง ตาเหลือง หรือท้องโต มักเป็นสัญญาณว่าโรคเข้าสู่ระยะลุกลามแล้ว
ปัจจุบันการรักษาทำโดยทีมสหสาขาวิชาชีพร่วมกับเทคโนโลยีการวินิจฉัยที่ทันสมัย เช่น อัลตราซาวนด์, CT scan และ MRI เพื่อวางแผนการรักษาเฉพาะบุคคล ตั้งแต่การผ่าตัด การจี้ก้อนมะเร็งด้วยความร้อน การรักษาผ่านสายสวนหลอดเลือด ไปจนถึงยามุ่งเป้าและภูมิคุ้มกันบำบัด อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยที่รักษาหายแล้วยังมีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคตับเรื้อรัง จึงจำเป็นต้องติดตามอาการอย่างสม่ำเสมอ
การป้องกันมะเร็งตับสามารถเริ่มต้นได้จากการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ทั้งการควบคุมน้ำหนักตัว การฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบ หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป และสำหรับกลุ่มเสี่ยงควรเข้ารับการตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอเพื่อเพิ่มโอกาสในการรักษาได้อย่างทันท่วงที
–ตลาดยาชีววัตถุเอเชียโตพุ่ง! ‘เวสต์ ฟาร์มาซูติคอล’ มอง ‘ไทย’ ขึ้นแท่นฮับไบโอฟาร์มาแรงสุดในอาเซียน
