สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI เผยทิศทางการขับเคลื่อนประเทศด้วยข้อมูลและปัญญาประดิษฐ์ (AI) เดินหน้าแผนงานปี 2569 อย่างเต็มรูปแบบ เพื่อยกระดับขีดความสามารถของภาครัฐและเอกชนไทยให้พร้อมรับมือกับโลกยุคดิจิทัลและสถานการณ์วิกฤต โดย ศ. ดร.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการ BDI ชี้ภารกิจสำคัญคือการวางโครงสร้างพื้นฐานข้อมูลระดับชาติ เพื่อสนับสนุนการทำงานของภาครัฐให้ทันสมัย เชื่อมโยง และตอบสนองความต้องการของประชาชน
2 Platform: สร้างโครงสร้างพื้นฐานข้อมูลแห่งชาติ
BDI ได้ออกแบบและพัฒนาแพลตฟอร์มการเชื่อมโยงและวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ (ดีทู) หรือ Data Integration and Intelligence Platform (D2) ซึ่งทำหน้าที่เป็นพื้นที่กลางสำหรับการเชื่อมโยงและแบ่งปันข้อมูลระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และพันธมิตร โดยมีเป้าหมายเพื่อผลักดันและพัฒนาขีดความสามารถในการบูรณาการข้อมูลเพื่อการตัดสินใจและปัญญาประดิษฐ์ โดยข้อมูลที่เชื่อมโยงสามารถนำไปใช้ประโยชน์จริง ทั้งในการพัฒนานโยบายแบบมุ่งเป้า การบริหารจัดการ และการขับเคลื่อนนวัตกรรมด้วยข้อมูลและ AI
ศ.ดร.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ กล่าวว่า แพลตฟอร์ม D2 นี้จะยึดหลักการสำคัญ (Core Values) ได้แก่ ความมั่นคงปลอดภัย (secure), ความราบรื่น (seamless), และการปรับขนาดได้ (scalable) และมีแผนเปิดให้บริการเต็มรูปแบบในปี 2569 (ปีงบประมาณ 2569) และต่อขยายบริการด้านปัญญาประดิษฐ์ในปี 2570 (ปีงบประมาณ 2570)
ทั้งนี้ ผู้เป็นเจ้าของข้อมูล (Data Owners) จะสามารถจัดการและเผยแพร่ข้อมูลได้อย่างเป็นระบบ ปลอดภัย และเกิดประโยชน์สูงสุด ส่วนผู้ใช้ข้อมูล (Data Users) จะสามารถเข้าถึงข้อมูลคุณภาพสูงที่พร้อมใช้งาน เพื่อสนับสนุนการวิเคราะห์ ตัดสินใจ และสร้างนวัตกรรม
“Digital Wall of Resilience”: ภูมิคุ้มกันรับมือวิกฤตด้วยข้อมูล
BDI ชูแนวคิด “Digital Wall of Resilience” ในการพัฒนาระบบบูรณาการข้อมูลระดับชาติ เพื่อสนับสนุนการวิเคราะห์เชิงคาดการณ์และการบริหารจัดการภาวะวิกฤตภายใต้หลักธรรมาภิบาลข้อมูลที่เคร่งครัด ถือเป็นการเร่งสร้างภูมิคุ้มกันให้ประเทศสามารถเผชิญภัยคุกคามข้ามพรมแดนหลากหลายมิติ
โดยแนวคิดนี้ได้สะท้อนผ่านผลงานเชิงประจักษ์ในช่วงอุทกภัยพื้นที่ภาคใต้ ปี พ.ศ. 2568 ซึ่ง BDI ได้บูรณาการและเชื่อมโยงข้อมูลการแจ้งเหตุและขอความช่วยเหลือจากแพลตฟอร์มภาคประชาชนรวม 13 แหล่งข้อมูล เพื่อให้ทุกหน่วยงานเห็นภาพรวมเดียวกันแบบ Real-Time และสามารถจัดการสถานการณ์ได้อย่างเป็นระบบ โดยมีการแจ้งเหตุรวม 59,043 เคสหลังการบูรณาการข้อมูล ซึ่งเป็นตัวอย่างความสำเร็จของการเป็น “ระบบนิเวศความร่วมมือ”
ThaiLLM: ยกระดับ AI ภาษาไทยด้วยบริบทเฉพาะของไทย
BDI ยังขับเคลื่อนโครงการ ThaiLLM ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานปัญญาประดิษฐ์ภาษาไทยแบบ Open Source / Open License โดยเน้นการรวบรวมและจัดเตรียมชุดข้อมูลภาษาไทยปริมาณมหาศาล จากแหล่งข้อมูลหลายประเภท เช่น เว็บเพจ บทความ และเอกสารราชการที่ได้รับอนุญาต เพื่อนำมาฝึกฝนโมเดลพื้นฐาน (Foundation Model) และปรับให้เข้าใจบริบทของไทยมากยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญเนื่องจากเนื้อหาภาษาไทยที่ใช้ฝึกฝนโมเดลทั่วไปยังมีสัดส่วนไม่มากนัก
โดยล่าสุดได้เผยแพร่โมเดลพื้นฐานขนาด 8B พารามิเตอร์แล้วเมื่อเดือนกันยายน 2025 และมีแผนเปิดตัวโมเดลขนาดกลาง (30B), โมเดลขนาดใหญ่, และโมเดลเฉพาะทางด้านการแพทย์ในช่วงต้นปี 2026 โมเดลเฉพาะทางด้านการแพทย์นี้ถูกพัฒนาสำหรับงานคัดกรองอาการ (Medical Screening) ร่วมกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ และมีจุดประสงค์เพื่อประเมินคัดกรองเบื้องต้นและให้คำแนะนำการดูแลตนเองอย่างเหมาะสม
BDI ยืนยันว่าไม่มีวัตถุประสงค์เพื่อการวินิจฉัยโรค คาดว่า Chatbot ตัวอย่างด้านการแพทย์และ API สำหรับทดลองใช้งานนำร่องจะเปิดให้ประชาชนทดลองใช้ในช่วงกลางปี 2026
หลักสูตรออนไลน์ AI ฟรี เพื่อคนไทย
นอกจากนี้ BDI ยังเตรียมมอบของขวัญปีใหม่ 2569 ผ่านหลักสูตรออนไลน์ด้านปัญญาประดิษฐ์ จำนวน 3 หลักสูตร โดยเน้นการเปิดโลกการใช้ AI แบบเข้าใจง่าย ใช้งานได้จริง พร้อมเทคนิคเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและสร้างสรรค์ในงาน หลักสูตรทั้งหมดจะเปิดให้เรียนฟรี ซึ่งถือเป็นการยกระดับทักษะดิจิทัลของกำลังคนในประเทศและขยายโอกาสการเรียนรู้อย่างทั่วถึงและยั่งยืน
