ETDA โดยศูนย์ AIGC เผยองค์กรยุคใหม่ต้องเร่งทำความเข้าใจและเตรียมพร้อม Data Governance for AI เสริมแกร่งเทคโนโลยีอัจฉริยะด้วยข้อมูลที่ถูกต้อง โปร่งใส ลดความเสี่ยงรอบด้าน
เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในหลากหลายอุตสาหกรรม เปลี่ยนจากเครื่องมือที่ถูกตั้งคำถาม สู่ผู้ช่วยอัจฉริยะที่ยกระดับประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจ การทำงาน และชีวิตประจำวัน อย่างไรก็ตาม ศักยภาพของ AI นั้นขึ้นอยู่กับคุณภาพของข้อมูลที่ใช้ในการเรียนรู้ หากข้อมูลมีความถูกต้อง ครบถ้วน และเป็นธรรม AI ก็จะสามารถทำงานได้อย่างแม่นยำและมีประสิทธิภาพ ในทางตรงกันข้าม ข้อมูลที่บกพร่องหรือมีอคติ อาจนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ผิดพลาดและก่อให้เกิดความเสี่ยงตามมา
ด้วยเหตุนี้ การบริหารจัดการข้อมูลสำหรับ AI อย่างมีธรรมาภิบาล หรือ Data Governance for AI จึงกลายเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งที่องค์กรในยุคปัจจุบันต้องให้ความสำคัญและเตรียมพร้อมทำความเข้าใจ
Data Governance for AI: ประตูสู่ AI คุณภาพ สร้างสรรค์อย่างรับผิดชอบ
Data Governance คือการกำกับดูแลและจัดการข้อมูลอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การรวบรวม จัดเก็บ ไปจนถึงการใช้งานและการรักษาความปลอดภัย เพื่อให้มั่นใจว่าข้อมูลถูกนำไปใช้อย่างมีประสิทธิภาพ เมื่อ AI เข้ามามีบทบาทและต้องการข้อมูลจำนวนมหาศาลในการพัฒนา Data Governance จึงมีความซับซ้อนมากยิ่งขึ้น เพราะข้อมูลไม่ได้เป็นเพียงทรัพยากร แต่เป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาศักยภาพของ AI โดยตรง การมี Data Governance for AI ที่ดีจึงเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างระบบ AI ที่ไม่เพียงแต่ฉลาด แต่ยังต้องถูกต้อง โปร่งใส เป็นธรรม และมีความรับผิดชอบต่อสังคม
เปิดความเสี่ยง หากละเลย Data Governance
ในเวที AI Governance Webinar 2025 โดยศูนย์ธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ (AIGC) ภายใต้ ETDA ผู้เชี่ยวชาญได้ชี้ให้เห็นถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นหากขาดการจัดการข้อมูลที่ดีสำหรับ AI เปรียบเสมือนการทำอาหารที่วัตถุดิบ (ข้อมูล) ไม่มีคุณภาพ ส่งผลให้อาหาร (ผลลัพธ์ของ AI) ไม่ได้รสชาติตามที่ต้องการ และอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงในหลายด้าน อาทิ
- อคติใน AI (Bias): ข้อมูลที่ไม่ครอบคลุมหรือมีอคติ อาจทำให้ AI ตัดสินใจอย่างไม่เป็นธรรม
- การละเมิดความเป็นส่วนตัว: ข้อมูลส่วนบุคคลอาจรั่วไหลหากไม่มีการป้องกันที่เหมาะสม
- การละเมิดลิขสิทธิ์: การใช้ข้อมูลที่มีลิขสิทธิ์โดยไม่ได้รับอนุญาตอาจนำไปสู่ปัญหาทางกฎหมาย
- ข้อมูลไร้คุณภาพ: ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องหรือไม่สมบูรณ์ ทำให้ AI ตัดสินใจผิดพลาด
- ความปลอดภัยข้อมูล: ระบบที่ไม่แข็งแรงอาจถูกโจมตี ทำให้ข้อมูลรั่วไหลหรือถูกนำไปใช้ในทางที่ผิด
แนวทางจัดการข้อมูล เสริมประสิทธิภาพ AI อย่างยั่งยืน
ผู้เชี่ยวชาญได้เสนอแนะกรอบแนวทางการจัดการข้อมูลสำหรับ AI เพื่อให้องค์กรสามารถนำไปปฏิบัติและสร้าง Data Governance for AI ที่มีประสิทธิภาพ โดยมีหลักการสำคัญดังนี้
- ตระหนักถึงคุณค่าของข้อมูล: ข้อมูลคือสินทรัพย์สำคัญในการสร้างกลยุทธ์ วิเคราะห์เชิงลึก และพัฒนา AI
- กำหนดเป้าหมายการใช้ข้อมูลให้ชัดเจน: รู้ว่าเก็บข้อมูลไปทำไม ใครใช้ และใช้อย่างไร
- ควบคุมคุณภาพข้อมูลตั้งแต่ต้นทาง: ตรวจสอบแหล่งที่มาและความถูกต้องของข้อมูล
- อธิบายข้อมูลด้วย Metadata: ระบุรายละเอียดของข้อมูลอย่างชัดเจน เพื่อให้ใช้งานได้อย่างถูกต้องและลดอคติ
- มีระบบจัดการข้อมูลที่เป็นขั้นตอน: ใช้กระบวนการที่เป็นมาตรฐาน เช่น ETL และ Data Labeling
- ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัว: ใช้เทคโนโลยีปกป้องข้อมูลและปฏิบัติตามกฎหมาย
- ควบคุมคุณภาพข้อมูลอย่างเข้มงวด: ตรวจสอบความถูกต้องและครบถ้วนของข้อมูลที่ใช้พัฒนา AI
- สร้างวัฒนธรรมการใช้ข้อมูล: ส่งเสริมให้บุคลากรเข้าใจและใช้ข้อมูลอย่างมีประสิทธิภาพ
- ตั้งทีมกำกับดูแลข้อมูล AI: มีคณะทำงานเฉพาะดูแลการใช้ข้อมูลใน AI
- มีมนุษย์ดูแล AI ตลอดทาง (Human in the loop): ตรวจสอบและรับผิดชอบการทำงานของ AI ในทุกขั้นตอน
แนวทางเหล่านี้ควรถูกนำไปปรับใช้ในรูปแบบของแนวปฏิบัติหรือนโยบายภายในองค์กร พร้อมทั้งกำหนดบทบาทหน้าที่ของผู้เกี่ยวข้องให้ชัดเจน
Data Governance for AI ที่เหมาะสมกับประเทศไทย
ผู้เชี่ยวชาญเสนอว่า กรอบ Data Governance for AI ของประเทศไทยควรมีความยืดหยุ่น สามารถปรับใช้ได้กับหลากหลายอุตสาหกรรม มีแนวทางและตัวอย่างการใช้งานจริง เน้นการส่งเสริมมากกว่าการควบคุม สนับสนุนการแบ่งปันข้อมูลอย่างปลอดภัย และสอดคล้องกับมาตรฐานสากลและบริบทของไทย โดยคำนึงถึงความพร้อมด้านเทคโนโลยี ขนาดองค์กร และความเข้าใจเรื่องข้อมูลที่แตกต่างกัน
ศูนย์ AIGC by ETDA กำลังศึกษาและพัฒนากรอบแนวทาง Data Governance for AI สำหรับประเทศไทย โดยอ้างอิงจากแนวทางสากลและประสานความร่วมมือกับหน่วยงานกำกับดูแลในประเทศ เพื่อให้ได้แนวทางที่เหมาะสมและสามารถนำไปปฏิบัติได้จริง การมีระบบ Data Governance for AI ที่เหมาะสม จะเป็นรากฐานสำคัญในการส่งเสริมการใช้ AI อย่างมีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และเป็นธรรม เพื่อขับเคลื่อนประเทศไทยสู่ยุคดิจิทัลอย่างมั่นคง
ติดตามข้อมูลและความเคลื่อนไหวเพิ่มเติมได้ที่เพจเฟซบุ๊ก ETDA Thailand
–Google Cloud เปิดตัวนวัตกรรม AI สุดล้ำในงาน Next 2025 ตอกย้ำความแรงในตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
