คณะนักวิจัยจีนประสบความสำเร็จในการพัฒนาระบบพยากรณ์พายุไต้ฝุ่นรุ่นใหม่ ‘FuXi-CNOPs’ ที่ผสานเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ากับกฎฟิสิกส์และหลักพลศาสตร์ของชั้นบรรยากาศอย่างลงตัว ช่วยทลายข้อจำกัดในการทำนายทิศทางเคลื่อนตัวของพายุระยะกลางและระยะยาว ให้มีความแม่นยำและเสถียรยิ่งขึ้น
ตลอดหลายปีที่ผ่านมา การนำ AI มาใช้ในงานอุตุนิยมวิทยาได้รับความนิยมสูงขึ้นมาก เนื่องจากความเร็วในการประมวลผลข้อมูล ทว่าโมเดล AI ส่วนใหญ่มักพึ่งพาเพียงการจดจำรูปแบบเชิงประจักษ์จากข้อมูลในอดีต โดยขาดการรองรับจากกฎฟิสิกส์ชั้นบรรยากาศจริง ทำให้เมื่อเจอความผันผวนเล็กๆ ในชั้นบรรยากาศ หรือที่เรียกว่า ปรากฏการณ์ผีเสื้อขยับปีก (Butterfly Effect) ข้อผิดพลาดนั้นจะถูกขยายใหญ่อย่างต่อเนื่อง จนส่งผลให้การทำนายเส้นทางพายุเบี่ยงเบนและไม่เสถียรในทางปฏิบัติ
เพื่อแก้ปัญหานี้ คณะวิจัยที่นำโดย ต้วนหว่านสั่ว จากสถาบันฟิสิกส์ชั้นบรรยากาศ สังกัดสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์แห่งชาติจีน ร่วมกับทีมของ หลี่ฮ่าว จากมหาวิทยาลัยฟู่ตั้น จึงได้ประยุกต์ใช้อัลกอริทึมพลศาสตร์ไม่เชิงเส้น เข้ากับ “ฝูซี” (FuXi) ซึ่งเป็นโมเดล AI ขนาดใหญ่ด้านอุตุนิยมวิทยาของจีน จนเกิดเป็นระบบ FuXi-CNOPs
ระบบใหม่นี้สามารถระบุพื้นที่ที่มีอิทธิพลต่อการเคลื่อนตัวของพายุไต้ฝุ่นได้อย่างแม่นยำ พร้อมคัดกรองความผันผวนทางอุตุนิยมวิทยาเบื้องต้นที่อาจก่อให้เกิดความผิดพลาดในการทำนาย ส่งผลให้ได้ข้อมูลการพยากรณ์ที่สอดคล้องกับกฎฟิสิกส์จริง และยกระดับประสิทธิภาพการรับมือภัยพิบัติอย่างมีนัยสำคัญ
(แฟ้มภาพซินหัว : เจ้าหน้าที่กู้ภัยจากหลายภูมิภาคระดับมณฑลของจีนเข้าร่วมปฏิบัติการอพยพผู้ประสบภัยในเมืองกุ้ยก่าง เขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงทางตอนใต้ของจีน วันที่ 9 ก.ค. 2026)
ที่มา Xinhua
