นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เดินหน้าปรับโครงสร้างพลังงานของประเทศครั้งสำคัญ ด้วยการลงนามคำสั่งปรับเกณฑ์การคำนวณราคา ณ โรงกลั่นน้ำมันทุกชนิดใหม่ โดยยกเลิกการบวก “ต้นทุนทิพย์” หรือค่าใช้จ่ายสมมุติที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริง ซึ่งแฝงอยู่ในสูตรราคาน้ำมันมาอย่างยาวนานถึง 22 ปี นับตั้งแต่ปี 2547 โดยเกณฑ์ใหม่นี้จะมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 29 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป
การปรับโครงสร้างราคาในครั้งนี้ คณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) ได้มีมติให้ยกเลิกการอ้างอิงค่าใช้จ่ายเสมือนว่ามีการขนส่งน้ำมันทางเรือจากตลาดสิงคโปร์มายังประเทศไทย ทั้งที่น้ำมันส่วนใหญ่ผ่านการกลั่นภายในประเทศ โดยตัดค่าขนส่ง ค่าประกันภัย และค่าสูญเสียระหว่างขนส่ง (Freight, Insurance, Loss) ออกจากสูตรคำนวณ พร้อมทั้งปรับลดอัตราค่าสำรองน้ำมันลงเหลือ 2 ใน 3 ส่วน เพื่อให้สอดคล้องกับปริมาณการสำรองที่เกิดขึ้นจริงในปัจจุบัน
ผลจากการถอดต้นทุนแฝงดังกล่าว ทำให้ราคา ณ โรงกลั่นน้ำมันทุกประเภทปรับลดลง 0.0875–0.3548 บาทต่อลิตร ช่วยลดภาระค่าครองชีพให้ประชาชนได้ถึง 29.70 ล้านบาทต่อวัน หรือ 10,839 ล้านบาทต่อปี โดยกลุ่มผู้ใช้น้ำมันดีเซล B7 ซึ่งมีสัดส่วนการใช้สูงที่สุด จะได้รับประโยชน์สูงสุดจากการปรับลดลง 0.3548 บาทต่อลิตร (ประหยัดได้ 6,795 ล้านบาทต่อปี) รองลงมาคือน้ำมันแก๊สโซฮอล์ 95 ที่ปรับลดลง 0.3203 บาทต่อลิตร (ประหยัดได้ 2,115 ล้านบาทต่อปี)
นายเอกนัฏ ย้ำว่า การอ้างอิงราคาตลาดโลกเพียงอย่างเดียวอาจเหมาะสมในภาวะปกติ แต่ในช่วงวิกฤตที่ผ่านมา สูตรคำนวณเดิมได้สร้างกำไรส่วนเกินให้กับโรงกลั่นอย่างไม่เป็นธรรม กระทรวงพลังงานจึงต้องใช้มาตรการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าด้วยการเรียกเก็บผลประโยชน์ส่วนเกินจากโรงกลั่น และใช้เงินจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเข้ามาอุดหนุน รวมเป็นเม็ดเงินดูแลราคาน้ำมันถึง 96,141 ล้านบาท อย่างไรก็ตาม การถอดราคาต้นทุนทิพย์ในครั้งนี้ ถือเป็นการแก้ปัญหาที่โครงสร้างอย่างถาวร เพื่อรับประกันว่าเงินกว่าหมื่นล้านบาทต่อปีจะไม่กลับมาเป็นภาระในบิลน้ำมันของคนไทยอีกต่อไป
นโยบายดังกล่าวยังสอดรับกับผลงานก่อนหน้านี้ของกระทรวงพลังงาน ที่ได้ดำเนินการถอดค่าไฟฟ้าสาธารณะมูลค่า 1.8 หมื่นล้านบาทออกจากบิลค่าไฟของประชาชน สะท้อนถึงความมุ่งมั่นในการทบทวนต้นทุนแฝงในโครงสร้างราคาพลังงาน เพื่อให้คนไทยจ่ายค่าพลังงานตามการใช้งานจริงและได้รับความเป็นธรรมอย่างสูงสุด
