กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ร่วมกับ AIS Academy และ บริษัท ไอริส คอนซัลติ้ง จำกัด เปิดตัว “Thailand AI Readiness Index” หรือ “TARI” (ทาริ) ดัชนีประเมินความพร้อมด้าน AI สำหรับองค์กรไทยเป็นครั้งแรกของประเทศ เครื่องมือนี้จะช่วยให้ภาคธุรกิจสามารถประเมินศักยภาพ ค้นหาช่องว่างที่ต้องพัฒนา และวางแผนขับเคลื่อน AI ได้อย่างตรงจุด เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันบนเวทีเศรษฐกิจโลก
ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ได้กล่าวถึงความสำคัญของโครงการนี้ว่า ปัจจุบัน เทคโนโลยี AI กำลังก้าวขึ้นเป็นปัจจัยสำคัญต่อการกำหนดทิศทางพัฒนาประเทศ ทว่าความท้าทายสำคัญขององค์กรไทยไม่ใช่การขาดแคลนเทคโนโลยี แต่คือการขาดความพร้อมเชิงระบบ ทั้งในด้านบุคลากร ทักษะ ข้อมูล กระบวนการทำงาน ธรรมาภิบาล และวัฒนธรรมองค์กร รวมถึงการไม่รู้วิจุดเริ่มต้นในการลงทุนที่คุ้มค่า โครงการ TARI จึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อตอบโจทย์นี้ โดยทำหน้าที่เป็นมาตรฐานกลางในการประเมินความพร้อม ยกระดับองค์กร และช่วยให้ภาครัฐนำข้อมูลภาพรวมไปใช้วิเคราะห์เพื่อออกแบบนโยบายสนับสนุนภาคอุตสาหกรรมได้อย่างแม่นยำ
ด้าน กานติมา เลอเลิศยุติธรรม รองประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ด้านธุรกิจองค์กร เอไอเอส ระบุว่า ความท้าทายของหลายองค์กรในวันนี้ไม่ใช่การขาดเทคโนโลยี แต่คือการไม่รู้ว่าตนเองพร้อมแค่ไหน ควรเริ่มต้นจากตรงไหน และจะใช้ AI ให้เกิดผลลัพธ์ทางธุรกิจได้อย่างไร นี่คือโจทย์สำคัญที่เราต้องเร่งตอบให้ได้ร่วมกัน การเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI ต้องเริ่มจากการเข้าใจความพร้อมของตนเอง ทั้งด้านคน ทักษะ ข้อมูล กระบวนการทำงาน และวัฒนธรรมองค์กร ไม่ใช่เพียงการลงทุนด้านเทคโนโลยี ในวันที่การแข่งขันไม่ได้วัดกันที่ใครมี AI มากกว่า แต่ใครพร้อมใช้ AI ได้ดีกว่า
เจาะลึก 8 มิติ และ 3 ขั้นตอนขับเคลื่อน TARI
ดัชนี TARI ถูกออกแบบให้ครอบคลุมการประเมินตั้งแต่ระดับองค์กร สายงาน ไปจนถึงตัวบุคคล โดยวัดความพร้อมผ่าน 8 มิติสำคัญ ประกอบด้วย:
- กลยุทธ์และภาวะผู้นำด้าน AI
- การจัดการข้อมูล
- เทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐาน
- บุคลากรและทักษะด้าน AI
- ธรรมาภิบาลและความเสี่ยง
- กรณีการนำ AI ไปใช้งานและการสร้างคุณค่าทางธุรกิจ
- วัฒนธรรมองค์กรและการบริหารการเปลี่ยนแปลง
- การนำ AI ไปใช้จริงและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
กระบวนการขับเคลื่อนของ TARI จะดำเนินงานผ่าน 3 ขั้นตอนหลัก (Measure – Benchmark – Activate) คือ:
- Measure (การวัดผล): ช่วยให้องค์กรเข้าใจระดับความพร้อมด้าน AI ของตนเองในทุกมิติ เพื่อค้นหาจุดแข็งและช่องว่างที่ต้องเร่งพัฒนา
- Benchmark (การเปรียบเทียบ): ช่วยให้องค์กรสามารถเปรียบเทียบศักยภาพกับกลุ่มอุตสาหกรรมเดียวกันและภาพรวมของประเทศ เพื่อจัดลำดับความสำคัญในการลงทุนให้คุ้มค่าที่สุด
- Activate (การขับเคลื่อน): เปลี่ยนผลการประเมินให้กลายเป็นแผนปฏิบัติการที่นำไปใช้ได้จริง ทั้งการยกระดับทักษะบุคลากรและการปรับปรุงกระบวนการทำงานให้เหมาะสมกับบริบทขององค์กร
ตั้งเป้าปีแรก 5,000 องค์กร นำร่องสู่เศรษฐกิจยุค AI
ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ ผู้อำนวยการ สอวช. เผยว่า หนึ่งในความท้าทายของการวางนโยบายด้าน AI คือการมีข้อมูลที่เพียงพอ เชื่อถือได้ และสะท้อนสถานะจริงขององค์กรไทย ปัจจุบันข้อมูลความพร้อมในการนำ AI ไปใช้ยังอยู่กระจัดกระจาย TARI จึงเป็นกลไกสำคัญในการสร้างกรอบการประเมินร่วม เพื่อให้ทุกภาคส่วนเห็นระดับความพร้อมได้ชัดเจนมากขึ้น โดย สอวช. จะนำข้อมูลภาพรวมจาก TARI มาใช้วิเคราะห์และออกแบบมาตรการสนับสนุนให้สอดคล้องกับบริบทของแต่ละอุตสาหกรรม
ขณะที่ บริวัฒน์ ปิ่นประดับ ประธานกรรมการ บริษัท ไอริส คอนซัลติ้ง กล่าวเสริมในมุมมองของผู้ร่วมออกแบบว่า หลายองค์กรมีความตั้งใจที่จะขับเคลื่อน AI แต่ยังไม่มั่นใจว่าจะลงทุนด้านใดก่อน การมีเครื่องมือวัดความพร้อมที่เป็นมาตรฐานกลางมีความจำเป็น เพราะก่อนจะวาง Roadmap องค์กรต้องเข้าใจจุดเริ่มต้นของตนเองก่อน TARI จึงเป็นมากกว่าดัชนีวัดผล แต่เป็นกรอบคิดที่จะช่วยให้องค์กรไทยมองเห็นทิศทางการพัฒนาของตนเอง และช่วยสร้างภาษากลางด้าน AI Readiness ให้กับประเทศไทยในอนาคต
ปัจจุบันมีองค์กรชั้นนำกว่า 40 องค์กรจากหลากหลายอุตสาหกรรมเข้าร่วมเป็นกลุ่มผู้บุกเบิกในการพัฒนาดัชนีนี้ โดยโครงการตั้งเป้าหมายขยายผลสู่กลุ่ม SMEs และผู้ประกอบการในห่วงโซ่อุปทาน โดยตั้งเป้ามีองค์กรเข้าร่วมประเมินอย่างน้อย 5,000 องค์กรในปีแรก และขยายตัวสู่กว่า 20,000 องค์กรในระยะต่อไป เพื่อผลักดันให้ธุรกิจไทยทุกระดับเติบโตได้อย่างยั่งยืน
สำหรับองค์กรที่สนใจเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนา Thailand AI Readiness Index สามารถดูรายละเอียดและลงทะเบียนได้ที่เว็บไซต์ https://thailand-tari.ai หรือติดตามข้อมูลเพิ่มเติมผ่านช่องทางการสื่อสารของ สอวช., AIS Academy และ ไอริส คอนซัลติ้ง
–ซินเน็ค จับมือ สถาบันเทคโนโลยีไทย-ญี่ปุ่น ลงนาม MOU ปั้น Future Workforce รับยุค AI Transformation
