ในงาน CTC 2025 ที่ผ่านมา ท๊อป – จิรายุส ทรัพย์ศรีโสภา Founder & Group CEO at Bitkub ได้ขึ้นเวทีในหัวข้อ Half Year Trends: Business and Economy โดยสรุปประเด็นได้ดังนี้
1. โลกกำลัง “กลายพันธุ์” จาก Post-World Order สู่ Pre-New World
- โลกที่เราคุ้นเคยมาตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 (Post-World Order) ซึ่งมีสหรัฐอเมริกาเป็นพี่ใหญ่และเป็นระบบ Unilateral System กำลังเปลี่ยนไปสู่โลกใบใหม่ที่เรียกว่า Pre-Something World หรือ Pre-New World
- การเปลี่ยนแปลงที่ตรงกันข้าม:
- จาก Globalization สู่ Regionalization: การค้าและเศรษฐกิจจะขับเคลื่อนในระดับภูมิภาคมากขึ้น เช่น อาเซียนจะรวมกลุ่มกันแน่นแฟ้นขึ้น กลายเป็นเศรษฐกิจใหญ่อันดับ 4 ของโลก
- จาก Unilateral System สู่ Multilateral System: จากเดิมที่สหรัฐฯ เป็นผู้คุมอำนาจรายเดียว ตอนนี้มีจีนเข้ามาเป็นคู่แข่ง ทำให้เกิดระบบหลายขั้วอำนาจ (Multilateral System) ประเทศเล็กและขนาดกลางต้องรวมกลุ่มกันเป็นภูมิภาคมากขึ้น
- จาก Centralized Supply Chain สู่ Fragmented Supply Chain: ระบบห่วงโซ่อุปทานแบบรวมศูนย์และเน้น Economy of Scale จะเปลี่ยนไปเป็นการกระจายตัวของ Supply Chain (Fragmented Supply Chain) และมีการดึงฐานการผลิตกลับประเทศ (Reshoring) เพื่อลดความเสี่ยง
- กฎการแข่งขันที่เปลี่ยนไป: จากเดิมที่เน้น “ถูกที่สุดและดีที่สุด” จะเปลี่ยนเป็น “เขียวที่สุด” (ยั่งยืน) “โลเคชั่น” และ “ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ” (Geopolitics) จะเข้ามามีบทบาทมากขึ้น
- ความเชื่อมั่นในตัวกลางลดลง: สถาบันกลางอย่าง UN, IMF, World Bank จะมีบทบาทและเสียงที่เบาลง ผู้คนและรัฐบาลจะเชื่อมั่นในตัวเองและรัฐบาลประเทศอื่นน้อยลง จึงต้องกระจายความเสี่ยงด้วยการเพิ่มคู่ค้า
- การเปลี่ยนแปลงในโครงสร้างเศรษฐกิจ: จีนจะเปลี่ยนจากการเป็น Manufacturing Hub สู่ Tertiary Economy ที่เน้นคุณภาพ (เหมือนญี่ปุ่น) ส่วนอินเดียและแอฟริกาจะกลายเป็นศูนย์กลางการผลิตและการบริโภค เนื่องจากมีประชากรวัยหนุ่มสาวจำนวนมาก
- สังคมสูงวัย: ปัญหาประชากรสูงวัยทั่วโลกจะส่งผลต่อพฤติกรรมการบริโภค
2. การก้าวเข้าสู่ยุค Fourth Industrial Revolution
- เทคโนโลยีพลิกโลก: การเข้ามาของ AI, Blockchain Technology, AR/VR/MR, 3D Printing, Robotics และ Humanoid Robots จะเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตและธุรกิจอย่างมหาศาล
- AI และ Productivity: ตัวอย่างเช่น หุ่นยนต์จะมีราคาถูกลงและผลิตได้จำนวนมาก ทำให้เกิดคำถามเรื่อง Productivity และการทำธุรกิจจะเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง
3. AI คือจุดเปลี่ยนสำคัญ โดยเฉพาะนโยบาย “AI+” ของจีน
- การแข่งขันด้าน AI ระหว่างสหรัฐฯ กับจีน: เดิมสหรัฐฯ ดูเหมือนจะมีภาษีดีกว่า แต่ตอนนี้จีนกำลังเร่งเครื่องอย่างก้าวกระโดด
- นโยบาย “AI+” ของจีน: เป็นนโยบายใหม่ที่น่าจับตา ประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก ได้แก่
- Deepseek (Open-source AI): เป็นระบบเปิดที่สามารถนำไปใช้ได้กับทุกอุตสาหกรรม
- Huawei (Computing Power & Cloud Solution): หัวเว่ยจะถูกผลักดันให้เป็นผู้ให้บริการ Cloud AI และ Computing Power แก่ทุกอุตสาหกรรม
- Data (Shared Open Database): จีนมีข้อมูลจำนวนมหาศาล และรัฐบาลสามารถสั่งให้เปิดข้อมูลเป็น Shared Open Database ได้
- ผลลัพธ์ของ AI+: จีนจะบังคับให้ทุกอุตสาหกรรมใช้ AI เป็น Operating System ทำให้ Productivity ของจีนเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด
4. ผลกระทบของ Geopolitics ต่อ Trade และ Supply Chain
- ความตึงเครียดระหว่างจีน-สหรัฐฯ: ความสัมพันธ์ยังไม่ถึงจุดต่ำสุด และมีแนวโน้มแย่ลงอีก
- Decoupling (การแยกตัว) ด้านเทคโนโลยี: การกีดกันเทคโนโลยีระหว่างจีนกับสหรัฐฯ เพื่อชิงความเป็นหนึ่งด้านเทคโนโลยี
- Decoupling ใน Traditional Sector: อุตสาหกรรมดั้งเดิมก็เริ่มมีการแยกตัวทางอ้อม โดยลดการค้าโดยตรง แต่เพิ่มการค้าทางอ้อมผ่านประเทศที่สาม (Nominee) เนื่องจากทั้งสองฝ่ายยังต้องพึ่งพากันมาก
5. คำแนะนำสำหรับคนทำธุรกิจในยุคการเปลี่ยนแปลง
- อย่าหลุดทิศทางของโลก: ความเร็วสำคัญ แต่ทิศทางสำคัญกว่า ต้องเข้าใจว่าโลกกำลังจะไปในทิศทางใด
- เป็น AI-First Company / AI-Driven Company: บริษัทที่จะอยู่รอดต้องเป็นบริษัทที่ใช้ AI เป็นหัวใจในการขับเคลื่อน
- เป็น AI-Enabled Employee: พนักงานทุกคนจะต้องมีความรู้และทักษะในการใช้ AI (AI Literacy Skill) ผู้ที่ใช้ AI ไม่เป็นจะตกงาน เหมือนคนที่ไม่ยอมเรียนรู้คอมพิวเตอร์ในยุคอินเทอร์เน็ต
- ลงทุนในการพัฒนาคน (Human Capital): ควรลงทุนมหาศาลในการ Upskill และ Reskill พนักงานให้เป็น AI-Enabled Employee และไม่ควรรับพนักงานเพิ่มแต่เน้นใช้ AI แทน
- เข้าใจจุดเปลี่ยนของระบบการเงินโลก: หนี้ของสหรัฐฯ กำลังอยู่ในระดับอันตราย อาจนำไปสู่ภาวะ Depression (วิกฤตเศรษฐกิจที่กินเวลานาน 10 ปีขึ้นไป)
- ความสำคัญของ Liquidity: บริษัทควรมีเงินสดสำรองจำนวนมากเพื่อความอยู่รอด เพราะสภาพคล่องจะมีความสำคัญอย่างยิ่ง
- พิจารณาการถือครอง Bitcoin: บางบริษัทเริ่มเก็บ Bitcoin ในงบดุล เพื่อกระจายความเสี่ยงจาก US Dollar ที่อาจจะเผชิญปัญหา
- ปรับเปลี่ยน Mission ขององค์กร: ต้องกลับมาทบทวนพันธกิจขององค์กรว่าสามารถตอบโจทย์ความต้องการของโลกใบใหม่ (Pre-Something World) ได้หรือไม่ ไม่ใช่ตอบโจทย์ความต้องการเก่า (Post-World Order)
- Integrate AI เข้าสู่ Workflow และ Life Flow: ควรเริ่มใช้ AI ในชีวิตประจำวัน (Life Flow) และการทำงาน (Workflow) เพราะ AI เสมือนมีผู้ช่วยส่วนตัวที่ฉลาดและทำงานได้ตลอดเวลาในราคาถูก
