การ์ทเนอร์ อิงก์ (Gartner Inc.) ออกโรงเตือนผู้บริหารเทคโนโลยีสารสนเทศระดับสูง (CIO) ให้เร่งจัดการ “จุดบอด” สำคัญจากการใช้งาน Generative AI (GenAI) ที่มักถูกมองข้าม โดยระบุว่าหากไม่รีบแก้ไขเชิงรุก ความเสี่ยงที่ซ่อนเร้นเหล่านี้จะกลายเป็นอุปสรรคใหญ่ที่บ่อนทำลายคุณค่าทางธุรกิจและความสำเร็จขององค์กรในระยะยาว
อรุณ จันทรเศกการัน รองประธานนักวิเคราะห์การ์ทเนอร์ ชี้ว่าในขณะที่องค์กรมุ่งเน้นไปที่ความปลอดภัยและความพร้อมของข้อมูล แต่ “คลื่นใต้น้ำ” อย่าง Shadow AI, หนี้ทางเทคนิค และการเสื่อมถอยของทักษะมนุษย์ กำลังเป็นภัยเงียบที่อาจทำให้องค์กรล้าหลังภายในปี 2573 หากไม่มีกลยุทธ์รับมือที่มีประสิทธิภาพ
5 จุดบอดอันตรายที่ CIO ต้องเร่งจัดการ
1. การระเบิดตัวของ Shadow AI (Shadow AI Explosion) ผลสำรวจพบว่ากว่า 69% ขององค์กรมีพนักงานแอบใช้เครื่องมือ GenAI สาธารณะที่ถูกสั่งห้าม ซึ่งนำไปสู่ความเสี่ยงด้านการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาและข้อมูลรั่วไหล การ์ทเนอร์คาดการณ์ว่าภายในปี 2573 กว่า 40% ขององค์กรจะเผชิญวิกฤตความปลอดภัยที่มีต้นเหตุมาจาก Shadow AI เหล่านี้
2. หนี้ทางเทคนิคจาก AI (AI Technical Debt) แม้ GenAI จะช่วยให้การทำงานรวดเร็วขึ้น แต่ต้นทุนในการบำรุงรักษา แก้ไข หรือปรับเปลี่ยนสิ่งที่ AI สร้างขึ้น (เช่น โค้ด หรือการออกแบบ) อาจสูงจนกัดกร่อนกำไร ภายในปี 2573 องค์กรครึ่งหนึ่งอาจต้องเผชิญกับภาวะอัปเกรดระบบล่าช้าเนื่องจากไม่สามารถจัดการหนี้ทางเทคนิคที่ AI ทิ้งไว้ได้
3. ความต้องการด้านอธิปไตยข้อมูล (Data & AI Sovereignty) ภายในปี 2571 รัฐบาลกว่า 65% ทั่วโลกจะใช้กฎระเบียบด้านอธิปไตยเทคโนโลยีเพื่อป้องกันการแทรกแซงจากต่างชาติ ข้อจำกัดในการแบ่งปันข้อมูลข้ามพรมแดนจะทำให้ต้นทุน TCO (Total Cost of Ownership) สูงขึ้น หาก CIO ไม่วางแผนเรื่องอธิปไตยข้อมูลไว้ในกลยุทธ์ตั้งแต่ต้น
4. ภาวะทักษะเสื่อมถอย (Skills Erosion) การพึ่งพา AI มากเกินไปกำลังทำให้ความเชี่ยวชาญและการตัดสินใจโดยสัญชาตญาณของมนุษย์ถดถอยลง ซึ่งจะเห็นผลเสียชัดเจนเมื่อ AI เกิดข้อผิดพลาดหรือล้มเหลว องค์กรจึงควรออกแบบโซลูชัน AI เพื่อ “เสริม” ศักยภาพมนุษย์ มากกว่าการนำมา “แทนที่” ทั้งหมด
5. การติดกับดักผู้ให้บริการรายเดียว (Vendor Lock-In) เพื่อความรวดเร็ว หลายองค์กรเลือกใช้ระบบนิเวศ AI จากผู้ให้บริการรายเดียว ซึ่งจะส่งผลเสียต่ออำนาจการต่อรองราคาและความคล่องตัวในอนาคต การ์ทเนอร์แนะนำให้ใช้สถาปัตยกรรมแบบโมดูลาร์และมาตรฐาน API แบบเปิด เพื่อหลีกเลี่ยงการผูกขาดเทคโนโลยี
การ์ทเนอร์ย้ำว่า เส้นแบ่งระหว่างองค์กรที่ประสบความสำเร็จกับองค์กรที่ล้มเหลวในปี 2573 คือความสามารถของ CIO ในการมองเห็นและจัดการจุดบอดเหล่านี้ได้อย่างมีกลยุทธ์ตั้งแต่วันนี้
–ฟอร์ติเน็ต เตือนปี 2026 ยุคอาชญากรรมไซเบอร์ครองเมือง ชี้ AI เร่งสปีดโจมตีระดับวินาที
