สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (ดีป้า) เผยผลสำรวจล่าสุดประจำปี 2567 พบว่า ภาคอุตสาหกรรมไทยส่วนใหญ่มีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในระดับ 2.0 หรือขั้นของการนำระบบอิเล็กทรอนิกส์ แพลตฟอร์มดิจิทัล และโซลูชันมาใช้เพื่อเพิ่มความสะดวกในการทำงาน ซึ่งพัฒนาขึ้นจากระดับ 1.0 ที่ยังคงเน้นการทำงานแบบดั้งเดิม อย่างไรก็ตาม ดีป้ายังคงเน้นย้ำให้ภาคอุตสาหกรรมเร่งปรับตัวเพื่อรักษาขีดความสามารถทางการแข่งขันในอีก 5 ปีข้างหน้า ท่ามกลางแรงกดดันจากสถานการณ์เศรษฐกิจโลก
การสำรวจนี้เป็นความร่วมมือระหว่างดีป้า และองค์การพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งสหประชาชาติ (UNIDO) โดยดำเนินการต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2562 ครอบคลุม 9 กลุ่มอุตสาหกรรมหลักของประเทศ
ผศ.ดร.ณัฐพล นิมมานพัชรินทร์ ผู้อำนวยการใหญ่ ดีป้า กล่าวว่า ผลสำรวจชี้ให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงในภาคอุตสาหกรรม โดย 70% ของกลุ่มตัวอย่างมีการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในระดับ 2.0 ซึ่งมีการนำเครื่องมือและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงแพลตฟอร์มดิจิทัลมาใช้มากขึ้น อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาในรายละเอียดตามกระบวนการทำงาน พบว่าการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในด้านต่างๆ ยังอยู่ในระดับเริ่มต้น (ระดับ 1.0) ได้แก่
- ด้านความสัมพันธ์กับซัพพลายเออร์: 57% มีการใช้คำสั่งซื้อออนไลน์
- ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์: 90.67% ยังคงใช้โปรแกรม CAD ในการออกแบบ
- ด้านการจัดการกระบวนการผลิต: 87.33% ยังคงใช้เครื่องจักร CNC และระบบอัตโนมัติแบบเรียบง่าย
- ด้านการสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้า: 70% ยังคงใช้อีเมลในการติดต่อ
- ด้านการบริหารจัดการธุรกิจ: 69.33% ยังคงใช้ระบบสารสนเทศแบบแยกส่วน
ถึงแม้ว่าภาคอุตสาหกรรมจะตระหนักถึงความสำคัญและมีแนวโน้มที่จะก้าวไปสู่ระดับ 4.0 (Automation) มากขึ้น แต่ยังคงมีอุปสรรคสำคัญในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในระดับสูง ได้แก่ การขาดความตระหนักรู้ การขาดแคลนบุคลากรที่มีทักษะดิจิทัล การขาดแคลนเงินทุน และความไม่พร้อมของ SMEs ในการลงทุนเทคโนโลยีขั้นสูง
ผศ.ดร.ณัฐพล เตือนว่า ภายใต้แรงกดดันทางเศรษฐกิจ หากภาคอุตสาหกรรมไทยไม่เร่งยกระดับทั้งในด้านทักษะบุคลากรและการส่งเสริม Digital Transformation โดยเฉพาะในกลุ่ม SMEs อาจส่งผลให้ประเทศไทยสูญเสียมูลค่าทางเศรษฐกิจจากผลิตภาพการผลิตสูงถึงกว่า 1.8 ล้านล้านบาทต่อปี หรือ 10% ของ GDP
ในการแถลงผลสำรวจครั้งนี้ ดีป้าและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังได้ประกาศความร่วมมือในการจัดทำข้อมูลเพื่อส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมดิจิทัลอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมทั้งจัดเสวนาในหัวข้อ “Data-driven Industry: ผนึกกำลังขับเคลื่อนอุตสาหกรรมไทย” โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐและภาคอุตสาหกรรมร่วมแลกเปลี่ยนแนวคิดเพื่อส่งเสริมการพัฒนาทักษะดิจิทัลและการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในการขยายโอกาสทางธุรกิจอย่างยั่งยืน
สำหรับผู้สนใจสามารถดาวน์โหลดเอกสารประกอบการแถลงผลสำรวจการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในภาคอุตสาหกรรม ปี 2567 รวมถึงผลสำรวจเกี่ยวกับอุตสาหกรรมดิจิทัลในมิติต่าง ๆ ที่ ดีป้า ดำเนินการได้ทาง www.depa.or.th/th/depakm/digital-indicators
