ในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่คือ “โครงสร้างพื้นฐาน” สำคัญของชาติเทียบเท่าพลังงานและสาธารณูปโภค ล่าสุด สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI ร่วมกับ อีวาย ประเทศไทย (EY Thailand) ประกาศยุทธศาสตร์ครั้งสำคัญในงาน “AI Sovereignty & the Digital Nation: Thailand’s Strategic Imperative” เพื่อขับเคลื่อนอธิปไตยด้าน AI ของไทย (Sovereign AI) หวังยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันและสร้างระบบนิเวศดิจิทัลที่ยั่งยืน
ทำไมไทยต้องมี Sovereign AI?
ปัจจุบันข้อมูลที่ใช้ฝึกฝน AI ทั่วโลกเป็นภาษาอังกฤษกว่า 40% ขณะที่มีภาษาไทยเพียง 0.4% เท่านั้น ส่งผลให้ AI ส่วนใหญ่ไม่เข้าใจบริบททางวัฒนธรรมและสังคมไทยอย่างแท้จริง การมีอธิปไตยด้าน AI จึงเป็นทางออกที่จะช่วยให้ประเทศไทย:
- ลดการพึ่งพา: ลดการใช้เทคโนโลยีจากต่างชาติเพียงอย่างเดียว
- สร้างอำนาจต่อรอง: กำหนดทิศทางการใช้ AI ในเวทีโลกได้เอง
- ความมั่นคงของข้อมูล: ควบคุมและกำกับดูแลข้อมูลภายในประเทศได้อย่างปลอดภัย
ThaiLLM: ขุมพลังภาษาไทยโดยคนไทย
หัวใจสำคัญของการขับเคลื่อนครั้งนี้คือโครงการ ThaiLLM (Thai Large Language Model) ซึ่งเป็นการรวมตัวของหน่วยงานระดับประเทศ อาทิ NECTEC, AIEAT, VISTEC และมหาวิทยาลัยชั้นนำ โดยได้รับการสนับสนุนจากกองทุนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DEF)
ความคืบหน้าที่น่าสนใจคือการเปิดตัว “ThaiLLM Playground” แพลตฟอร์มกลางบนเว็บไซต์ที่เปิดให้ภาครัฐ ภาคเอกชน และนักพัฒนา เข้ามาทดสอบโมเดลภาษาไทยได้ทันที โดยไม่ต้องลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานเองในระยะเริ่มต้น ซึ่งรวมโมเดลชั้นนำไว้ในที่เดียว เช่น PathummaLLM, THaLLE, Typhoon และ OpenThaiGPT
3 กลยุทธ์หลักจากมุมมองผู้เชี่ยวชาญระดับโลก
Gaurav Modi จาก EY Asean ระบุว่าไทยไม่จำเป็นต้องสร้าง AI ที่ดีที่สุดในโลกเพื่อไปแข่งกับใคร แต่ต้องเป็น “เจ้าของ” และ “ผู้ควบคุม” AI ของตัวเอง ผ่าน 3 แนวทาง:
- Classify before you build: จัดประเภทข้อมูลให้เป็นระบบก่อนเริ่มพัฒนา
- Deploy a sovereign inference layer: สร้างชั้นการประมวลผลที่ไทยควบคุมได้เอง ไม่พึ่งพาต่างชาติทั้งหมด
- Build the data boundary now: กำหนดขอบเขตการไหลของข้อมูลและการกำกับดูแลที่ชัดเจนตั้งแต่วันนี้
ขณะที่ รัตนา จาละ จาก อีวาย ประเทศไทย ย้ำว่า AI Sovereignty คือประยุทธศาสตร์ที่องค์กรต้องให้ความสำคัญ เพื่อบริหารจัดการความเสี่ยงจากความผันผวนของบริบทโลกและต้นทุนเทคโนโลยี โดยอีวายพร้อมสนับสนุนทั้งภาครัฐและเอกชนในการวางกลยุทธ์ที่เหมาะสมกับบริบทของไทย
การขยับตัวครั้งนี้ของ BDI และพันธมิตร จึงไม่ได้เป็นเพียงการพัฒนาเทคโนโลยี แต่คือการวางรากฐาน “อธิปไตยดิจิทัล” เพื่อให้คนไทยเป็นทั้งผู้พัฒนา ผู้ใช้ และผู้กำกับดูแลเทคโนโลยีได้อย่างแท้จริงในอนาคต
–Gemini อัปเกรดใหม่! สร้างไฟล์ PDF, Word, Excel ได้ทันทีผ่านหน้าแชท ไม่ต้องคัดลอกให้เสียเวลา
