สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (BDI) ร่วมกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดผลสำรวจทิศทางอุตสาหกรรม Big Data และ AI ไทยปี 2568 พบมูลค่าตลาดเติบโตแกร่งถึง 18% คิดเป็นมูลค่ารวมกว่า 41,858 ล้านบาท ชี้ทักษะบุคลากรยังเป็น “วิกฤตเงียบ” ที่ฉุดรั้งการเติบโต เตรียมส่ง ThaiLLM โมเดลใหญ่สุดและแพลตฟอร์ม D2 ขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลเต็มสูบ
ศ.ดร.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (BDI) เปิดเผยว่าจากการสำรวจองค์กรภาครัฐและเอกชนกว่า 400 แห่ง พบว่าตลาด Big Data และ AI ในไทยมีการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยแบ่งกลุ่มผู้เล่นสำคัญออกเป็น 3 กลุ่มหลัก คือ ผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure), ผู้พัฒนาซอฟต์แวร์และโซลูชัน และผู้ให้บริการที่ปรึกษาด้านข้อมูล โดยคาดการณ์ว่าในอีก 2 ปีข้างหน้า (พ.ศ. 2569-2570) ตลาดจะยังมีอัตราเติบโตเฉลี่ยอยู่ที่ 18.74% ต่อปี ตามสถานการณ์การลงทุนจริงของภาคธุรกิจ
“ขาดคน” อุปสรรคเบอร์หนึ่งของอุตสาหกรรม
ผลสำรวจระบุชัดเจนว่า “การขาดแคลนบุคลากรที่มีทักษะ” คือปัญหาอันดับ 1 ที่องค์กรมากกว่าครึ่งเผชิญอยู่ โดยเฉพาะความต้องการในด้าน Business Analysis, Data Science และ Data Engineering ที่ต้องมีทั้งทักษะเชิงเทคนิคและความเข้าใจในธุรกิจควบคู่กัน นอกจากนี้ยังมีปัจจัยด้านต้นทุนการลงทุนที่สูงสำหรับกลุ่ม SMEs ความซับซ้อนของระบบเดิม และความกังวลด้านกฎหมาย PDPA ที่เป็นอุปสรรคสำคัญ
ยกระดับประเทศด้วย ThaiLLM และ แพลตฟอร์ม D2
ดร.สุนทรีย์ ส่งเสริม รองผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ ระบุถึงแผนการดำเนินงานเพื่อแก้ปัญหาและยกระดับอุตสาหกรรมผ่าน 4 ภารกิจหลัก ได้แก่
- Data Integration and Intelligence Platform (D2): พื้นกลางเชื่อมโยงข้อมูลภาครัฐและเอกชนเพื่อใช้วางนโยบายและบริหารจัดการแบบมุ่งเป้า เตรียมเปิดให้บริการเต็มรูปแบบในปี 2569
- ThaiLLM: โครงสร้างพื้นฐาน AI ภาษาไทยแบบ Open Source โดยจะเปิดตัวโมเดลขนาดใหญ่ที่สุดภายในเดือนมกราคม 2569 นี้ พร้อมต่อยอดสู่ AI เฉพาะทางด้านการแพทย์ร่วมกับศิริราชพยาบาลในช่วงกลางปี
- ระบบบูรณาการข้อมูลระดับชาติ: เพื่อใช้คาดการณ์และรับมือสถานการณ์วิกฤตภายใต้หลักธรรมาภิบาลข้อมูล
- การพัฒนากำลังคนดิจิทัล: จัดทำหลักสูตรออนไลน์และกิจกรรมเสริมทักษะ AI เพื่อสร้างแรงงานรองรับดีมานด์ของตลาดในระยะยาว
ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสู่ศูนย์กลางอาเซียน
BDI เสนอให้ภาครัฐเร่งปลดล็อกข้อจำกัดทางกฎหมายเพื่อการแบ่งปันข้อมูลในระยะสั้น และส่งเสริม Sovereign AI (ปัญญาประดิษฐ์อธิปไตย) ในระยะยาว โดยย้ำว่าความสำเร็จของ Data Economy ไทยไม่ได้ขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีที่ซื้อมา แต่ขึ้นอยู่กับการสร้าง “คน” และระบบนิเวศที่แข็งแกร่ง เพื่อก้าวสู่การเป็นศูนย์กลาง Big Data และ AI ของภูมิภาคอาเซียนอย่างแท้จริง
