ETDA รุกหนักแก้ไขปัญหาค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มดิจิทัล หลังพบผู้ประกอบการ SME แบกรับต้นทุนแฝงอื้อ เตรียมดันคู่มือแนวทางปฏิบัติ (Best Practice) สร้างมาตรฐานใหม่ให้โปร่งใสและเป็นธรรม ย้ำไม่ได้คุมราคาแต่เน้นให้ทุกฝ่ายเห็นข้อมูลชุดเดียวกันก่อนตัดสินใจ
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) จัดงานเสวนา “DPS TRUST EVERY CLICK: เคลียร์ชัดเงื่อนไขค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม” ระดมสมองหน่วยงานภาครัฐและผู้เกี่ยวข้อง เพื่อหาทางออกวิกฤตค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มที่ซับซ้อน พร้อมเปิดตัวคู่มือการดูแลเพื่อให้เกิดความโปร่งใสและเป็นธรรมในการคิดค่าธรรมเนียมของบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติใหม่ในระบบนิเวศดิจิทัลไทย
ต้นทุนผันผวน-ค่าธรรมเนียมไม่ชัด โจทย์ใหญ่ที่ SME ต้องเจอ
จากการรับฟังเสียงสะท้อนพบว่า ปัญหาหลักของผู้ค้าบนแพลตฟอร์มคือ “ต้นทุนที่คาดการณ์ไม่ได้” เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงค่าธรรมเนียมบ่อยครั้ง และมักมีต้นทุนแฝงที่ไม่ถูกอธิบายอย่างชัดเจน เช่น ค่าโฆษณาที่เรียกเก็บโดยไม่แจ้งล่วงหน้า หรือการหักค่าธรรมเนียมที่ซับซ้อน ส่งผลให้ผู้ประกอบการโดยเฉพาะ SMEs ไม่สามารถวางแผนกำไรที่แท้จริงได้ ซึ่งสุดท้ายภาระเหล่านี้มักจะตกไปอยู่ที่ผู้บริโภคผ่านราคาสินค้าที่สูงขึ้น
เปิดคีย์เวิร์ดคู่มือใหม่: “โปร่งใส และ เป็นธรรม”
ETDA ได้เสนอแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ให้แพลตฟอร์มนำไปปรับใช้โดยสมัครใจผ่าน 2 หลักการสำคัญ:
- ความโปร่งใส: แพลตฟอร์มควรแสดงค่าธรรมเนียมไว้ในที่เดียว อธิบายรายละเอียดรายการจ่าย พร้อมตัวอย่างการคำนวณที่ชัดเจน และต้องแจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 15 วันหากมีการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไข
- ความเป็นธรรม: ค่าธรรมเนียมต้องไม่ซ้ำซ้อน สอดคล้องกับต้นทุนจริง ไม่บังคับซื้อบริการเสริมโดยอ้อม และต้องสมเหตุสมผลกับมูลค่าที่ผู้ใช้ได้รับ
มุมมองภาครัฐ: ไม่เน้นคุมราคา แต่เน้นการแข่งขันที่เท่าเทียม
ทางด้านสำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) ระบุว่ารัฐไม่มีหน้าที่แทรกแซงกลไกราคาโดยตรง แต่ต้องดูแลไม่ให้เกิดการเอาเปรียบ เช่น การตั้งราคาเพื่อทำลายคู่แข่ง หรือการปรับราคาตามกันโดยไม่มีเหตุผลด้านต้นทุน ขณะที่สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) ย้ำว่าหากแพลตฟอร์มเปิดเผย “ต้นทุนที่มองไม่เห็น” เช่น ค่า Affiliate หรือค่าบริการทางการเงินให้ชัดเจน จะช่วยลดความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจระยะยาวของ SME ได้อย่างมาก
การขยับตัวของ ETDA ในครั้งนี้ไม่ใช่เพียงการออกกฎเกณฑ์ แต่เป็นการสร้าง “จุดร่วม” เพื่อให้ทั้งผู้กำกับดูแล แพลตฟอร์ม และผู้ใช้งาน เดินหน้าไปได้อย่างสมดุล ลดข้อพิพาท และสร้างความเชื่อมั่นในเศรษฐกิจดิจิทัลไทยอย่างยั่งยืน
ผู้สนใจสามารถดาวน์โหลด“ประกาศ สพธอ. เรื่อง คู่มือการดูแลเพื่อให้เกิดความโปร่งใสและเป็นธรรมในการคิดค่าธรรมเนียมของบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล” ได้ที่ etda.or.th/getattachment/Regulator/DigitalPlatform/law
–พี่ไปรฯ เตือนภัยมิจฉาชีพยุค AI ปลอมเสียง-สร้างเรื่องพัสดุเก๊ ย้ำเบอร์จริงต้อง 1505 เท่านั้น
